Τα ευτυχισμένα χρόνια του Εμίλιο Ρένσι

Ο Ρικάρντο Πίλια (1940 -2017) είναι ο Αργεντινός συγγραφέας που συνέχισε στο δρόμο του Μπόρχες, αλλάζοντας κατεύθυνση. Ο Μπόρχες απεχθάνονταν το hardboiled, o Πίλια το λάτρευε, όταν επρόκειτο για τον Chandler και τον Goodis. Είναι ο άνθρωπος που στα τέλη του 20ου αιώνα ενσωμάτωσε απερίφραστα την αστυνομική αφήγηση στη λογοτεχνία της Λατινικής Αμερικής και όχι μόνο. To έκανε με το εκδοτικό του πρόγραμμα, με τα θεωρητικά και κριτικά του κείμενα και με τον ήρωά του που είναι ο ίδιος στα μυθιστορήματα και στα ημερολογιακά του σημειωματάρια, τα οποία αποτελούν και το magnum opus της λογοτεχνικής σταδιοδρομίας του.

Τα σημειωματάριά του είχαν τον γενικό υπότιτλο «Το πορτραίτο του καλλιτέχνη ως  επινόηση» και  θα εκδίδονταν τελικά το 2015 ως «Ημερολόγια του Εμίλιο Ρένσι». Αποτελούνται από τρεις τόμους: «Τα χρόνια της διάπλασης» (1957 – 1967), «Τα ευτυχισμένα χρόνια» (1968 – 1975), «Μια μέρα στη ζωή» (1976 – 2015). Μεταφράστηκαν πρόσφατα στα αγγλικά.

Στα «ευτυχισμένα χρόνια» βρίσκει κανείς σωρεία αναφορών στα αστυνομικά μυθιστορήματα που του άρεσαν και στις ιδέες γύρω από αυτά που επρόκειτο ο ίδιος να γράψει. Είναι από τα ελάχιστα ημερολόγια που έχουμε από συγγραφείς αστυνομικών μυθιστορημάτων μεγάλου βεληνεκούς.

«Αυτές τις μέρες ξαναδιαβάζω όλο τον Τσάντλερ και απολαμβάνω το συνδυασμό περιπέτειας και ειρωνείας, ένα έπος που σε ναρκώνει. Ο Μάρλοου ψάχνει συνέχεια χαμένα αντικείμενα συναντώντας πολλά εμπόδια. Ζει αυτή την κουραστική δουλειά σαν ένας ήρωας του Κάφκα, με χιούμορ, βλέποντας το θάνατο από κοντά και το χρήμα σαν το κλειδί που δίνει νόημα στο παιχνίδι. Υπάρχει μια θαυμάσια τεχνική που έχει στόχο να διακλαδίζει διαρκώς  τα μονοπάτια της αφήγησης · η δράση βαδίζει δύο βήματα μπροστά από τον ήρωα που έρχεται πάντα αντιμέτωπος με τις συνέπειες των γεγονότων, αλλά ποτέ με τα ίδια τα γεγονότα».

Ένα από τα χαρακτηριστικά τού λογοτεχνικού εγχειρήματος του Πίλια είναι η διασταύρωση του κριτικού της λογοτεχνίας με τον ντετέκτιβ, η διαρκή παρουσία ενός αινιγματικού κώδικα που πρέπει να αποκρυπτογραφηθεί: ο τρόπος που διηγείται κανείς πραγματικά γεγονότα. Έτσι και τα αστυνομικά του Πίλια βρίσκονται σε μια ενδιάμεση αφηγηματική κατάσταση, μοιρασμένη μεταξύ του ίδιου και του  Εμίλιου Ρένσι, όπως του Τσάντλερ με τον Μάρλοου. «Τεχνιτή αναπνοή», «Καμένα λεφτά», «Νυχτερινός στόχος», «Ο τρόπος της Άιντα» [τα τρία πρώτα είναι μεταφρασμένα στα ελληνικά].