«Έγκλημα στο τραίνο» (τα τραίνα στα αστυνομικά)

To τραίνο έχει τη φήμη πως είναι ο πλέον προνομιακός χώρος ανάγνωσης, συγγραφής ή σύλληψης ενός αστυνομικού αφηγήματος. Πέρα από τα θρυλικά μυθιστορήματα «Έγκλημα στο Όριεντ Εξπρές», «Το τραίνο των 4:50 από το Πάντινγκτον» (Α. Κρίστυ), «Ο άγνωστος του Εξπρές» (Π.Χάισμιθ), «Η εξαφάνιση της κυρίας» (Ε. Γουάιτ), «Stamboul Train» (Γκ.Γκρην), οι περισσότεροι καταξιωμένοι αστυνομικοί συγγραφείς έχουν γράψει κι από ένα τουλάχιστον διήγημα όπου μια καθοριστική σκηνή της πλοκής ή ολόκληρη η σκηνογραφία βασίζεται σε μια διαδρομή με τραίνο.

Μια από τις καλύτερες συλλογές αστυνομικών διηγημάτων και η καλύτερη που έχει εκδοθεί, κατά τη γνώμη μου, στην Ελλάδα είναι το «Έγκλημα στο τραίνο», μια ανθολογία του Πήτερ Χέηνινγκ του 1996, (εδώ εκδ.Μπελλ, 1998, σε μετάφραση Νατάσσας Ανδρίτσου και Παλμύρας Ισμυρίδου). Περιλαμβάνει τριάντα ένα διηγήματα από αντίστοιχους συγγραφείς. Και κυρίως μικρές συναρπαστικές εισαγωγές του επιμελητή για τη σχέση του κάθε συγγραφέα με τους σιδηροδρόμους και τα τραίνα, πιο ενδιαφέρουσες συχνά και από τα ίδια τα διηγήματα.

Έχουμε μια αφηγηματική διαδρομή από τους πρώτους μεγάλους επιβατικούς συρμούς μέχρι το Γιούροσταρ και μετά τον υπέργειο και υπόγειο της Νέας Υόρκης και του Λονδίνου.

Περιπτώσεις όπως ο Φρήμαν Γουίλς Κροφτς (1879-1957) διάσημος ως σιδηροδρομικός που έγινε αστυνομικός συγγραφές, ο Φράνσις Λυντ (1856-1930) με τον πρώτο σιδηροδρομικό ντετέκτιβ της Αμερικής Κάλβιν Σπραγκ, τον τυφλό Μαξ Κάραντος, ήρωα του Έρνεστ Μπρέιμα (1862-1942), που αποφασίζει να λύσει το μυστήριο της πρώτης σύγκρουσης που έγινε στην Αγγλία μεταξύ μιας ατμομηχανής κι ενός ηλεκτρικού τραίνου. Τη «Στάση πενήντα ενός λεπτών» του Σιμενόν, όπου ο συρμός το 1938 φεύγει από το Βερολίνο με δύο βαγόνια από τη Βαρσοβία και ένας από τους υπόπτους έρχεται από το Λβόφ, το σημερινό Λβιβ, καθημερινό σκηνικό των τηλεοπτικών ειδήσεων για τους Ουκρανούς πρόσφυγες, αλλά τότε ανήκε στην Πολωνία. «Φόνος στο Τούνελ», του Μπράιαν Χαντ, στα εγκαίνια της σιδηροδρομικής σύνδεσης μεταξύ Βρετανίας και Γαλλίας μέσω του Τούνελ της Μάγχης, μετά από εκατό χρόνια διαφωνιών, μελετών σκοπιμότητας, σύγκρουσης συμφερόντων και αποτυχημένων προσπαθειών.

Μια συναρπαστική, πολύπλοκη στη σύνθεσή της συλλογή, καθώς συνδυάζει την ιστορία των τραίνων, της αστυνομικής αφήγησης και τις προσωπικές ιστορίες των συγγραφέων. Με τον Κορνέλ Γούλριτζ, την Πάτυ Χάισμιθ και τη Ρουθ Ρένταλ να δοκιμάζουν τα ψυχολογικά όρια του αφηγήματος στα τραντάγματα των συρμών.